นิทานธรรมเรื่อง “พระยมราชถามผู้ตาย” กับบทเรียนแห่งชีวิตและความไม่ประมาท
เมื่อพูดถึง “พระยม” หรือ “พญายมราช” หลายคนอาจนึกถึงเทพเจ้าผู้มีหน้าที่ตัดสินความดีความชั่วของดวงวิญญาณหลังความตาย แต่ในคัมภีร์พระไตรปิฎกของพุทธศาสนา พระยมไม่ได้เป็นเพียงเทพเจ้าแห่งความตายเท่านั้น หากแต่ยังเป็นผู้แสดงธรรม เป็นดั่งผู้เตือนใจให้มนุษย์ไม่ประมาทในการดำเนินชีวิต หนึ่งในนิทานธรรมที่โด่งดังที่สุดที่กล่าวถึงบทบาทของพระยมคือเรื่อง “พระยมราชถามผู้ตาย” ซึ่งมีเนื้อหาเรียบง่ายแต่ลึกซึ้ง เต็มไปด้วยข้อคิดเตือนใจเกี่ยวกับความไม่เที่ยงของชีวิต และกฎแห่งกรรมที่ทุกคนไม่อาจหลีกหนี พระยมราชถามผู้ตาย ณ ยมโลก มีชายคนหนึ่งเพิ่งเสียชีวิตและถูกยมทูตนำตัวมายังที่ประทับของ พระยมราช เพื่อรอการตัดสินกรรม พระยมราชจึงตรัสถามเขาว่า: “ในขณะที่เจ้ายังมีชีวิตอยู่ในโลกมนุษย์ เจ้าเคยเห็นคนแก่บ้างไหม?” ชายผู้นั้นตอบว่า “เคยเห็นขอรับ” พระยมจึงถามต่อว่า: “เมื่อเจ้าเห็นคนแก่ เจ้าคิดอย่างไรบ้าง?” ชายผู้นั้นตอบว่า “ข้าคิดว่าสักวันหนึ่ง ข้าก็ต้องแก่เช่นนั้น” พระยมตรัสต่อ: “แล้วเจ้าเคยเห็นคนเจ็บป่วยบ้างหรือไม่?” ชายตอบว่า “เคยเห็นขอรับ” “เมื่อเจ้าเห็นคนป่วย เจ้าคิดอย่างไร?” ชายตอบว่า “ข้าคิดว่า ข้าก็ต้องป่วยเหมือนกัน”…
